Acomys spec. - Stekelmuizen

Er zijn vele soorten stekelmuizen. Ze danken allemaal hun naam aan hun stekelige vacht.

Wij beschrijven enkele soorten die in gevangenschap gehouden worden.
                                                                           

Nederlands: Zwarte nijlstekelmuis
Wetenschappelijk: Acomys cahirinus cahirinus
Engelse: Egyptian spiny mouse / Black spiny mouse
Frans: Souris épineuse noire du Nil
Duits: Dunkle Nilstachelmaus

Herkomst:

De Zwarte nijlstekelmuis komt voor in Egypte.
Ze leven daar in veel verschillende landschappen, vooral woestijnen, nijldelta, maar ook in de buurt van mensen, in huizen, schuren ze zijn soms echt een plaag voor de bevolking en de mensen proberen de dieren uit te roeien of te verjagen.
Ze vreten hele ladingen aanplant weg, of ze vernielen hele akkers.

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 7-9 cm.
Staartlengte: 6-9 cm.
Gewicht: 20-40 gram.

De Zwarte nijlstekelmuis is helemaal zwart, alleen de buik is iets lichter van kleur en de poten zijn wit/grijs.
De staart en oren zijn onbehaard.
Ze hebben een spitse kop, met zwarte ogen en vrij grote oren. Hun achterlijf is vrij rond met korte pootjes.

De zwarte nijlstekelmuis is een ondersoort van de Afrikaanse stekelmuis (Acomys cahirinus) echter komt deze soort niet meer voor in gevangenschap.

Nederlands: Sinai stekelmuis
Wetenschappelijk: Acomys dimidiatus
Engels: Spiny mouse /Caïro spiny mouse
Frans: Souris épineuse du Sinaï
Duits: Sinai-Stachelmaus

Herkomst:

De Sinai stekelmuis komt voor in Sinai, Jordanië, Libanon, Syrië, Israël, Irak, Iran, Pakistan, Arabië en Egypte.
Ze leven in halfwoestijn, savanne en woestijn, maar ook in de buurt van mensen, in huizen en schuren.
Ze graven geen gangen, maar leven vooral tussen de rotsen en maken een simpele slaapplaats van wat takjes en gedroogd gras.

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 9-12 cm.
Staartlengte: 8-12 cm.
Gewicht: 25-40 gram.

De Sinai stekelmuis is op de rug waar de stekels zitten grijsachtig/geel, naar de poten toe en de kop is geel. De buik  is wit evenals de poten. Onder de ogen zit een witte vlek.
De staart en oren zijn onbehaard. De staart heeft aan de bovenkant een donkerdere kleur dan aan de onderkant.
Ze hebben een spitse kop, met zwarte ogen en vrij grote oren. Hun achterlijf is vrij rond met korte pootjes. De nagels zijn doorzichtig.

Nederlands: Abusimble stekelmuis
Wetenschappelijk: Acomys cahirinus hunteri
Engels: Abusimble Spiny mouse
Frans: Souris épineuse d’Abusimble
Duits: Abusimble stachelmaus

Herkomst:

De Abusimble stekelmuis komt voor in Noord-Soedan.
Ze leven in rotsachtig gebied, klimmen graag, verschuilen zich in holen, onder bomen, struiken en grassen.
Komen nog niet zo veel voor in gebieden waar veel mensen wonen. Dit is duidelijk anders bij de Sinai en Zwarte nijlstekelmuis.

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 8-11 cm.
Staartlengte: 7-11 cm.
Gewicht: 25-45 gram.

De Abusimble stekelmuis is op de rug en kop chocoladebruin, wat geler/lichter bruin naar de zijkanten toe. De buik en poten zijn wit. De staart en oren zijn onbehaard, maar wel gepigmenteerd, ze zijn donker gekleurd.
Ze hebben een spitse kop, met zwarte ogen en vrij grote oren. Hun achterlijf is vrij rond met korte pootjes. De nagels zijn doorzichtig. 

Nederlands: Turkse stekelmuis
Wetenschappelijk: Acomys cilicicus
Engels: Asia minor spiny mouse/ Turkish spiny mouse
Frans: Souris épineuse de Turquie
Duits: Türkei-Stachelmaus

Herkomst:

De Turkse stekelmuis komt voor in de Zuidelijke kuststreek van Turkije.
Ze leven tussen de struiken aan de oevers waar veel kalkrotsen te vinden zijn.

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 8-11 cm.
Staartlengte: 7-11 cm.
Gewicht: 25-45 gram.

De Turkse stekelmuis is op de rug en kop lichtbruin, wat beige naar de zijkanten toe. De buik en poten zijn wit.
De staart en oren zijn onbehaard, maar wel gepigmenteerd, ze zijn donker gekleurd.
Ze hebben een spitse kop, met zwarte ogen en vrij grote oren. Hun achterlijf is vrij rond met korte pootjes. De nagels zijn doorzichtig.  

Nederlands: Goudstekelmuis
Wetenschappelijk: Acomys russatus
Engels: Golden spiny mouse
Frans: Souris épineuse dorée
Duits: Gold-Stachelmaus

Herkomst:

De Goud stekelmuis komt voor in Sinai, Jordanië, Egypte, Israël en Saoedi-Arabië.
Ze leven daar in hele droge rotsachtige gebieden. Bouwen geen eigen hol, leven tussen de rotsen. Als ze slapen of moeten schuilen doen ze dat onder stenen, wortels van planten/bomen of in een verlaten hol van een ander dier.

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 10-13 cm.
Staartlengte: 9-13 cm.
Gewicht: 40-55 gram.

De Goud stekelmuis is helemaal goudgeel op de rug en kop. De buik en poten zijn wit.
De staart en oren zijn onbehaard, maar wel gepigmenteerd, ze zijn zwart.
Ze hebben een spitse kop, met zwarte ogen en vrij grote oren. Hun achterlijf is vrij rond met korte pootjes. De nagels zijn doorzichtig. Deze soort is iets groter dan de andere soorten en heeft een ronder achterlijf.

Nederlands: Dwergstekelmuis
Wetenschappelijk: Acomys spinossisimus
Engels: Spiny mouse
Frans: Souris épineuse naine
Duits: Zwergstachelmaus

Herkomst:

De Dwerg stekelmuis komt voor in Tanzania, Zambia, Zimbabwe.
Ze leven tussen de rotsen en bouwen net als de Goudstekelmuis geen eigen hol. Ze maken gebruik van bestaande holen of spleten tussen de rotsen.

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 5-8 cm.
Staartlengte: 5-9 cm.
Gewicht: 15-25 gram.

De Dwergstekelmuis is op de rug en kop waar de stekels zitten heel donker gekleurd, naar de zijkanten toe is hij lichter donkerbruin. De buik en poten zijn wit.
De staart en oren zijn onbehaard, maar wel gepigmenteerd, ze zijn donker gekleurd.
Ze hebben een spitse kop, met zwarte ogen en vrij grote oren. Hun achterlijf is vrij rond met korte pootjes. De nagels zijn doorzichtig.

Huisvesting:

Stekelmuizen leven in de natuur veel op de grond, maar kunnen wel goed klimmen. Zodra ze moeten vluchten, klimmen ze snel tussen de rotsspleten of  in een spleet van een boom.
Het beste is een ruim verblijf waarin ruimte is voor een leven op de grond, maar ook klimmen mogelijk is, een terrarium van 80-40-40 zou kunnen voldoen aan die eisen.
Als inrichting kun je touwen ophangen en meerdere takken her en der plaatsen. Daarnaast hebben ze meerdere schuilplaatsen nodig, dit kan in de vorm van een steen, een bloempot, stukken gedroogde kurk of kienhout zijn.

In de natuur bouwen ze geen mooie nesten, meestal verstoppen ze zich tussen de rotsen, onder een steen, wortel of in een verlaten hol.
De beste temperatuur is rond de 22 graden, niet warmer dan 30 graden en niet kouder dan 18 graden.

Gedrag:

Stekelmuizen zijn sociale dieren en moeten dus altijd samen gehuisvest worden. Ondanks dat ze sociaal zijn kunnen ze heel kannibalistisch zijn. Het beste is huisvesting per koppel of trio, bij meer dieren gaat het meestal mis. Dit komt vaak doordat er teveel dieren in een te klein hok zitten. Ook gebeurt het als er nieuwe dieren geïntroduceerd worden.
De meeste dieren zijn dag- en nachtactief. Enkel de Dwergstekelmuis is alleen nachtactief.
Stekelmuizen zijn erg nieuwsgierig en komen graag kijken als er iemand bezig is.
Ze klimmen ook graag op je hand, maar echt aaien of vastpakken vinden ze niet altijd leuk.

Pak ze liever niet bij de staart, deze laat heel snel los, met het gevolg dat het dier verder moet leven zonder staart! Deze groeit niet meer aan!  

         
Op foto 1 een simpel holletje om tussen te slapen. Op foto 2 en 3 zie je hoe goed ze kunnen klimmen.

Voortplanting:

Geslachtsrijp: 2-3 maanden
Draagtijd: 36-40 dgn.
Aantal jongen: 2-4
Ogen open: bij geboorte, bij de Goudstekelmuis gaan ze 3-6 dagen na de geboorte open.
Zoogtijd: 1-2 weken
Levensverwachting: 2-6 jaar.  

Stekelmuizen kunnen zich in gevangenschap het hele jaar door voortplanten. Na een draagtijd van 36-40 dagen worden er 2-4 volledig ontwikkelde jongen geboren. Ze wegen tussen de 5-10 gram. De oogjes zijn direct bij de geboorte open. Ze zogen 1 tot 2 weken bij de moeder, maar kunnen al zelf eten. Bij de Goudstekelmuis gaan de ogen na 3-6 dagen open.
De stekels zijn bij jonge dieren nog niet goed ontwikkeld, dit komt na 6 weken, dan begint de “vacht” te verkleuren en komt er een vacht te voorschijn met de uiteindelijke vachtkleur. De jongen zijn eerst grijs van kleur.
Een paar dagen na de geboorte is de moeder weer dekbereid en als je de man er bij laat zal ze opnieuw gedekt worden. Voor de jongen vormt de vader absoluut geen gevaar, echter als je niet achter elkaar door wil fokken is het beter de vader apart te zetten met een zoon. Dit gaat echter lang niet altijd goed! De zoon wordt na 2-3 maanden geslachtsrijp en zal proberen de macht over te nemen. Bedenk dus voordat je stekelmuizen neemt dat er problemen kunnen ontstaan!

Het is verstandig de jongen voor 8 weken leeftijd bij de ouders weg te halen. Buiten het dekrisico om zullen er anders ook gevechten uitbreken.
 
Bijzonder bij deze dieren is de hulp van de andere muizen. Als 1 muis aan het werpen is, helpen de andere vrouwtjes ook mee, ze verzorgen het jong wat al ter wereld is, bijten de navelstreng door en wassen het. Ook helpen ze de moeder bij de bevalling door het jong er uit te trekken. Dit gedrag komt bij weinig soorten voor.

Daarnaast zijn het ook nog eens nestvlieders, hierdoor is de draagtijd ook langer dan bij de meeste muizensoorten. 

 
Jonge Nijlstekelmuisjes van 1 dag oud.          Op foto 2 zie je duidelijk een jong van 4 weken en 2 van 1 dag oud.


Op de eerste foto zie je een Goudstekelmuis in "jeugdkleed" Op foto 2 begint hij te verkleuren en op foto 3 heeft hij de volwassen kleur.

Voeding:

In de natuur eten ze plantaardig en dierlijk voedsel. Plantendelen, zaden en granen, insecten en slakken.

In gevangenschap kun je ze knaagdierenvoer geven aangevuld met veel eiwit. Dit kan door middel van kattenbrokjes maar ook levend voer wordt graag aangenomen, krekels en meelwormen.
Heel weinig groenvoer, hier is het darmstelsel niet op gebouwd, de dieren raken hierdoor snel aan de diarree met de dood tot gevolg. Wat ze wel mogen eten is gedroogd gras of kruiden.

De dieren vervetten snel, let op dat het voer niet te vet is en weinig suiker bevat.

Meer info nodig ? mail ons gerust!