Nederlands: Gambiaanse hamsterrat
Wetenschappelijk: Cricetomys gambianus
Engels: African of Gambian giant pouched rat
Frans: rat de Gambie
Duits: Gambia-Riesenhamsterratte

 

Herkomst:

De Gambiaanse hamsterrat komt van oorsprong in Centraal Afrika voor.
Ze leven in verschillende gebieden, (vooral Savanne en bos) maar hebben vooral beschutting nodig om te kunnen overleven. Ze leven dus voornamelijk in de buurt van rotspartijen waar ze tussen kunnen schuilen, maar ze maken ook graag gebruik van holle bomen of verlaten holen van andere dieren.  

Uiterlijk:

Lichaamslengte: 32 - 44 cm
Staartlengte: 30 – 48 cm.
Gewicht: 1 - 3 kilo
 
Hamsterratten hebben een vrij spitse snoet, met een grote bos snorharen rond de neus. De oogjes zijn klein en zwart met een iets kalende rand eromheen. De oren liggen vrij ver achteraan op de kop, ze zijn in verhouding met de kleine oogjes erg groot. De oorschelpen zijn ovaal en onbehaard. Het lijf is grof, maar compact gebouwd, de poten zijn gespierd en gemaakt om te klimmen. Aan de voorpoot zitten 4 tenen, de duim is niet verder ontwikkeld en je ziet alleen het eerste kootje. Aan de achterpoot hebben ze 5 tenen. De staart is even lang als het lichaam, soms net iets langer, en wordt gebruikt om evenwicht te houden.
Hamsterratten zijn grijs van kleur, met een lichte onderkleur. Bij de snuit zijn de haren lichter en gaan ze over in wit/grijs. De vacht is voelt wat ruw aan op de rug. De buik is wit, net als de binnenkant van de poten en de bovenkant van de tenen/ondervoet. De onderkant van de voeten is kaal, maar bij de achterpoten is de hak wel gepigmenteerd en dus donker gekleurd. Bijzonder is hun staart, deze is kaal, maar het eerste deel in donker gekleurd en het laatste deel is licht gekleurd.

De naam hamsterrat komt door de wangzakken die deze dieren hebben, ze kunnen er enorm veel voedsel in proppen wat een komisch gezicht geeft als ze alles in 1 keer mee willen nemen.
In elke wangzak past zo’n 100 ml, of een flinke walnoot.

Mannen zijn groter en groffer gebouwd dan de vrouwtjes.  

 

Gedrag:
 
Hamsterratten zijn nachtactief. In het wild schuilen ze de hele dag voor de hitte en ze komen pas s’nachts tevoorschijn om voedsel te zoeken. Tevens is hun zicht overdag enorm slecht en s’nachts minimaal. Ze doen vrijwel alles op reuk en gehoor. Hamsterratten leven hoofdzakelijk solitair, vooral de mannen, de vrouwen leven soms in groepen, zeker met de paartijd als ze allemaal jongen hebben. Ze verzorgen ze dan samen en passen om en om op. Beide geslachten zijn erg territoriaal.
Hamsterratten kunnen erg tam worden, mits ze van jongs af aan gehanteerd worden. Mannen zijn over het algemeen wat rustiger dan vrouwen en zijn daardoor makkelijker te hanteren.

Ze leven voornamelijk op de grond, maar kunnen ook erg goed klimmen, in het wild klimmen ze veel in bomen om er noten uit te halen. Ook voor rotspartijen deinzen ze niet terug, ze schuilen graag tussen de spleten. Termietenheuvels zijn ook geliefd.

Deze dieren zijn heel erg slim en je kunt ze goed leren om aan een tuigje te lopen of op je schouder te zitten. In Afrika worden deze slimme dieren veel gebruikt voor het opsporen van landmijnen. De dieren ruiken waar de mijnen zitten, maar zijn te licht om ze te laten ontploffen.
Als je de hamsterrat veel overdag hanteert, zijn ze redelijk dagactief te maken, het is een fabeltje dat hamsterratten niet tegen daglicht kunnen, maar vanuit hun natuur zijn het nachtdieren!

Over het algemeen bijten deze dieren niet, maar bij angst, gevaar of pijn kunnen ze behoorlijk hard van zich afbijten. Door hun slechte zicht zien ze ook niet altijd wat je doet, dus steek nooit zomaar je hand ernaar toe, want dan kan een beet wel het gevolg zijn omdat het dier schrikt of zich bedreigd voelt.
Om hun tanden goed te onderhouden kunnen deze dieren enorm veel knagen. De een doet het meer dan de ander, maar realiseer je bij de aanschaf dat ze enorm veel stuk kunnen maken met hun sterke kaken.

Huisvesting:

Hamsterratten hebben een ruim verblijf nodig van minimaal 2x1x1 meter.
In het verblijf moeten meerdere schuilplaatsen aanwezig zijn en veel klimmogelijkheid.
Verander het hok regelmatig om het dier bezig te houden, geef ze nieuwe takken of plaats iets nieuws in het verblijf.
Als bodembedekking is vlas ideaal, het neemt geur op en stoft minimaal. Je kunt no-smell geven als nestmateriaal of een handdoek. Als je ze kleine takken geeft, bouwen ze hier een nest van. Hamsterratten zijn erg creatief met takken.
 
Vanuit het wild zijn hamsterratten solitair, je kunt ze dus prima alleen houden. 2 Vrouwen kan echter ook prima gaan. Per koppel kan ook, maar sommige dieren willen gewoon niet samen gehuisvest worden en daar zul je rekening mee moeten houden in de huisvesting. Echter zijn er ook koppels die het prima met elkaar kunnen vinden en altijd samen zitten zonder problemen.



Voortplanting:

Geslachtsrijp: 5-7 maanden
Draagtijd: 30 - 35 dagen
Aantal jongen: 1-6
Geboortegewicht: 25-30 gram
Ogen open: 21-23 dagen
Zoogtijd: 7-8 weken
Levensverwachting: 5-8 jaar

Hamsterratten zijn met 5 tot 7 maanden geslachtsrijp.
In het wild planten deze dieren zich voornamelijk in de zomer voor, ze kunnen dan 4 tot 6 nesten achter elkaar grootbrengen. Na 30 tot 35 dagen worden er 1 tot 6 jongen geboren. De dieren worden naakt geboren met de ogen en oren dicht. Ze wegen bij geboorte rond de 25 tot 30 gram, dit is erg afhankelijk van de nestgrootte.
Na 21 tot 23 dagen gaan de oogjes eindelijk open. De oren openen zich met zo’n 14 dagen leeftijd al. Zodra de jongen de ogen open hebben gaan ze vast voedsel tot zich nemen, vanaf dan kunnen ze ook regelmatig gehanteerd worden. Ze zogen bij de moeder 7 tot 8 weken en met 10 weken zijn ze helemaal zelfstandig. De dieren worden rond de 5 tot 8 jaar oud.

Pups pas geboren.                                Jong van 14 dagen oud.                    Jong van 20 dagen oud.


Jong van 25 dagen oud.        Jong van 30 dagen oud.                                          Pa en halfwas jong (8 weken oud)

Voeding:

In het wild eten ze vooral zaden, granen, noten en kleine insecten. In gevangenschap kun je ze als basis een knaagdierenvoeder geven. Met als aanvulling fruit; appel, sinaasappel, peer, banaan, meloen, druif en mango.
Insecten; wasmotten, moriowormen, meelwormen, als dit niet lukt geef ze dan kattenbrokjes.
Af en toe als lekkernij een walnoot, rozijntjes en ei.

Eigen ervaring:

Hamsterratten zijn geen dieren die je zomaar aan moet schaffen, je moet er goed over nadenken of je goede huisvesting kunt bieden en voldoende aandacht.

Wij hebben zelf 2 hamsterratten, een man (Loki) en een vrouw (Yri) ze zijn beide van jongs af aan mensen gewend. Echter is Loki tam en Yri totaal niet.
Loki komt graag bij je zitten en is gewend een tuigje te dragen. Yri heeft geen behoefte aan aandacht en bijt als je te dicht in de buurt komt. Beide dieren hebben we evenveel gehanteerd in het begin, maar Yri heeft duidelijk geen behoefte aan menselijke aandacht.
Besef dus als je hamsterratten aan wil schaffen het best kan zijn dat ze dus uiteindelijk niet tam worden.